Dünyadaki yaşam yaklaşık 4,5 milyar yıldır sürüyor. Geçen bu sürede artan canlı çeşitliliği ve canlıların birbirleriyle olan ilişkileri biyoçeşitlilik olarak adlandırılıyor. Bu çeşitliliğin korunması, gezegendeki yaşamın sürmesi için önemli.

Tüm canlıların yaşamı için kritik olan biyoçeşitlilik nedir? Biyoçeşitliliğin korunması neden önemlidir? SOCAR Türkiye olarak biyoçeşitliliği korumak için neler yapıyoruz? Bu soruların yanıtlarını sizin için yazdık

Biyoçeşitlilik nedir?

Biyoçeşitlilik, dünyadaki canlı türlerinin çeşitliliği, genetik değişiklikleri, yaşam alanlarındaki farklılıkları ve birbirleriyle ilişkilerini ifade ediyor.

Biyolojik çeşitlilik kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşan biyoçeşitlilik kavramı, üç öğeden meydana geliyor:

• Tür çeşitliliği: Bu kavram, bir bölgede yaşayan farklı canlıların türlerine işaret ediyor. Türlerin her biri, belirli bir yapıya, yaşam tarzına, farklı özelliklere ve ekolojik rollere sahip. Örneğin kaplanlar, filler ve kuşlar aynı bölgede yaşasa da bu türlerin farklı özellikleri ve ekolojik rolleri bulunuyor. Tür çeşitliliği ölçümü genellikle belirli coğrafi sınırlar içerisindeki türlerin toplam sayısıyla ölçülüyor.
• Genetik çeşitlilik: Genetik çeşitlilik, aynı türe ait canlılar arasındaki genetik farklılıkları içeriyor. Bu farklılıklar, organizmaların hastalıklara karşı direnç geliştirme, adaptasyon yetenekleri ve türlerin evrimi açısından kritik önem taşıyor. Örneğin aynı türden iki ağaç, farklı genetik yapılara sahip olabilirler. Bu da birinin daha kurak koşullarda hayatta kalabilme yeteneğini artırırken diğerinin daha soğuk coğrafyalarda yaşamasına imkân sağlayabilir.
• Ekosistem çeşitliliği: Ekosistem, belirli bir coğrafi bölgede bulunan canlıların birbirleriyle ve çevreyle etkileşimlerinin oluşturduğu doğal dengedir. Ekosistem çeşitliliği de farklı coğrafi bölgelerdeki ekosistemlerin çeşitliliğini ifade ediyor. Ormanlar, göller, çayırlar, çöller ve okyanuslar gibi ekosistemler farklı bitki, hayvan ve mikroorganizmalara ev sahipliği yapıyor. Her ekosistemin kendine has özellikleri ve işlevleri var. Örnek olarak ormanları gösterebiliriz. Orman ekosistemi oksijen üretir, su döngüsünü düzenler ve karbonu dengeler.

Biyoçeşitliliğin korunması neden önemlidir?

Biyoçeşitliliğin varlığı, doğal yaşamın devamlılığını ve dayanıklılığını koruyor. Bu, farklı organizmaların birlikte yaşayarak doğal dengeyi sürdürmeleriyle gerçekleşiyor. İnsanların gıda ve ilaç gibi temel kaynaklara erişimi de biyoçeşitliliğe bağlı. Bu nedenle biyoçeşitliliğin korunması hem doğanın hem de insanlığın geleceğini güvence altına almak için çok önemli bir role sahip.

SOCAR Türkiye’de biyoçeşitliliği korumaya yönelik neler yapıyoruz?

SOCAR Türkiye olarak biyoçeşitliliğin korunmasını önemsiyoruz. Faaliyetlerimiz sonucunda doğal olarak oluşan çevresel etkilerin bilincindeyiz. Ekosistemlerdeki doğal çeşitliliğin, dünya üzerindeki tüm yaşamın devamlılığı ve sürdürülebilir kalkınma için ne kadar önemli olduğunun farkındayız. Çevreye ve topluma karşı sorumluluklarımızı biliyor, biyoçeşitliliği korumaya yönelik çalışmalarımızı bu bilinçle sürdürüyoruz.

Bu kapsamda, 2021 yılında “SOCAR Türkiye’nin Biyolojik Çeşitlilik Konusundaki Konumu” çalışmamızı yayımladık.Biyolojik çeşitlilik politikamızda taahhüt ettiğimiz üzere, Rafineri ve Petrokimya İş Birimi Özel Endüstri Bölgesi’nde, yerel ve uluslararası uzmanların katılımı ile kara ve deniz ortamında biyolojik çeşitlilik incelemeleri gerçekleştirdik. Buradan hareketleBiyolojik Çeşitlilik Değerlendirme Raporu’nu hazırladık.

Saha bulgularından elde ettiğimiz verilerle, yerel ekosistemler ve biyolojik çeşitlilik üzerine önemli potansiyel etkilerin oluşabileceği alanlar için SOCAR Türkiye Biyolojik Çeşitlilik Eylem Planı’nı hazırladık.

Biyolojik çeşitliliği korumak ortak sorumluğumuz. Bu sebeple faaliyet gösterdiğimiz bölgelerde biyolojik çeşitliliğin korunması için eylem planımızla uyumlu aksiyonları almaya devam ediyoruz. Bugünün enerjisiyle daha güzel yarınlar için çalışıyoruz.